Een lekkage in een bitumen dak is bijna altijd te herleiden tot een of meer beschadigde plekken in het bitumenmateriaal zelf: scheuren, loslaten bij naden of randen, of slecht uitgevoerde eerdere reparaties. Goed nieuws: in veel gevallen kun je een bitumenlekkage zelf repareren, zolang je de oorzaak goed opspoort en de juiste materialen gebruikt.
Hoe ontstaat een lekkage in een bitumen dak?
Bitumen veroudert. Na verloop van jaren wordt het materiaal brozer door weersinvloeden, uitzetting door hitte en krimp door kou. Op plekken waar het bitumen opent, scheurende naden of rondom dakdoorvoeren, kan water naar binnen dringen. Dat zijn de meest voorkomende oorzaken van lekkage.
Naast veroudering zijn slechte eerdere reparaties een veelvoorkomend probleem. Denk aan het volgieten van een scheur met teer of kit zonder dat de ondergrond goed is schoongemaakt en droog was. Die vloeibare opvulling hecht niet goed, en na een paar vorst-dooicycli ontstaat dezelfde lekkage opnieuw, soms erger dan daarvoor.
Let ook op de volgende plekken, die extra gevoelig zijn:
- Naden tussen twee banen bitumen die zijn losgelaten
- De aansluiting van het dak op de muur of dakopstand
- Rondom schotelantennes, ventilatieroosters of andere dakdoorvoeren
- De dakrand waar bitumen over de boeiboord is omgevouwen
- Plekken die eerder al (slecht) zijn gerepareerd
De lekkageplek opsporen
Water zoekt zijn eigen weg. De plek waar je het water binnenkrijgt is lang niet altijd de plek waar het dak lek is. Een vuistregel: volg het water omhoog en zoek de beschadiging altijd hoger op het dak dan waar de vlek naar binnen komt.
Ga bij droog weer op het dak staan en onderzoek het oppervlak grondig. Druk voorzichtig op de naden. Als een naad meeveert of loslaat, heb je de boosdoener waarschijnlijk gevonden. Scheuren zijn soms goed zichtbaar als lichte lijnen in het bitumen, maar bij verouderd materiaal kunnen ze ook fijn en moeilijk te zien zijn. Op die plekken zie je soms ook verkleuringen of blaarvorming in het oppervlak.
Twijfel je echt, dan kun je het dak voorzichtig beregenen met een tuinslang terwijl iemand binnen controleert waar het water naar binnen komt. Werk van laag naar hoog, zodat je de exacte plek kunt aanwijzen.
Zelf repareren: zo pak je een bitumenlekkage aan
Een kleine lekkage in een bitumen dak kun je zelf aanpakken. Werken met open vuur (een brander) vraagt ervaring. Voor de meeste doe-het-zelfklussen zijn koudverwerkte producten beter geschikt: bitumenkit, zelfklevende bitumenbanden of vloeibare bitumen. Zorg dat de ondergrond volledig droog en stofvrij is voor je begint, anders hecht niets.
Een stap-voor-stap aanpak voor een scheur of losgelaten naad:
- Reinig de beschadigde plek grondig met een stijve borstel. Verwijder oud, losliggend materiaal en vuil.
- Laat de plek volledig drogen. Bij twijfel even een dag wachten.
- Breng bitumenkit of vloeibaar bitumen ruimhartig aan over de scheur, minstens 5 tot 10 cm over de rand van de beschadiging heen.
- Druk bij losgelaten naden een zelfklevende bitumenband of reparatiedoek in het natte bitumen en strijk het goed aan.
- Laat volledig uitharden voor het opnieuw regent.
Vermijd de verleiding om alleen de zichtbare plek af te dichten. Inspecteer meteen ook de naastgelegen naden en randen, want als één plek het begeeft, zijn aangrenzende plekken vaak ook al verzwakt.
Wanneer is zelf repareren niet slim?
Een enkelvoudige, goed te lokaliseren scheur: dat is doe-het-zelf-terrein. Maar als het bitumen op meerdere plekken tegelijk beschadigd is, als de onderlaag (het dakbeschot of isolatie) al nat is, of als het dak al jarenlang problemen geeft, dan is een grondige reparatie of vervanging verstandiger dan opnieuw pleisters plakken.
Een slecht uitgevoerde reparatie met teer of een verkeerde kit kan de situatie bovendien verergeren. Als de lekkage niet goed te lokaliseren is of steeds terugkomt, is het verstandig een dakdekker te laten kijken. Zij kunnen ook beoordelen of het hele dak aan vervanging toe is.
Houd er rekening mee dat een bitumen dak een beperkte levensduur heeft. Eenvoudig enkellaags bitumen gaat gemiddeld 15 tot 25 jaar mee; meerlaags (SBS-gemodificeerd) bitumen kan langer meegaan. Is het dak aan het einde van zijn levensduur, dan is repareren tijdelijk oplappen en heeft volledige vervanging de voorkeur.
Een lekkage in je bitumen dak los je het best op door eerst goed te zoeken waar het water echt vandaan komt, de ondergrond schoon en droog te maken, en pas dan te repareren met het juiste materiaal. Zo voorkom je dat je een jaar later opnieuw bezig bent met dezelfde plek.
