Lekkage door de schoorsteen is bijna altijd te herleiden tot een kapotte of verouderde afdichting rond de schoorsteen, een beschadigde afdekplaat of scheurvorming in het metselwerk. Water sijpelt dan langs de schoorsteen naar binnen, zichtbaar als vochtplekken op het plafond of de muur vlak bij de schoorsteendoorvoer. Hoe je dit aanpakt, hangt af van waar precies het water binnendringt.
Drie veelvoorkomende oorzaken van lekkage door de schoorsteen
De meest voorkomende oorzaak is een versleten of gebroken loodsluitstuk (ook wel “loodschort” of “fleshing” genoemd). Dit is de metalen strook die de overgang tussen de schoorsteen en het dakbedekking waterdicht maakt. Lood heeft een levensduur van zo’n 50 tot 80 jaar, maar scheuren of loslatende naden ontstaan al veel eerder door temperatuurwisselingen en winddruk.
Een tweede oorzaak is de afdekplaat bovenop de schoorsteen. Die plaat (ook wel dekplaat of schoorsteenkap) beschermt de bovenzijde van de schoorsteen. Als de plaat barst, scheef zakt of de voegen eromheen uitslaan, loopt regenwater direct de schoorsteen in en van daaruit langs de binnenkant omlaag. Op Reddit beschrijft een huiseigenaar hoe hij na het beklimmen van het dak zag dat het vocht precies door die afdekplaat heen sijpelde, een herkenbare situatie bij oudere schoorstenen.
De derde oorzaak is aangetast metselwerk. Voegen in de schoorsteen kunnen na jaren verwering uitkalken. Water trekt dan door het metselwerk zelf, zonder dat er een zichtbare breuk in de afdekplaat of het lood zit. Dit is lastiger te herkennen van buiten, maar binnenin zie je dit terug als hardnekkige vochtvlek die ook bij droog weer langzaam uitdroogt.
Zelf controleren: dit kijk je na op het dak
Als je veilig op het dak kunt komen, controleer dan drie dingen. Ten eerste: zit de afdekplaat nog volledig vast en zijn er geen scheuren of ontbrekende stukken zichtbaar? Ten tweede: ligt het loodwerk rondom de schoorsteenvoet nog vlak aan, zonder omhooggekrulde randen of zwarte silicoonafdichtingen die loslaten? Ten derde: zijn de voegen in het metselwerk van de schoorsteen intact, of zijn er stukken uitgevallen? Uitgevallen voeg voelt zacht of los aan als je er licht op drukt.
Doe dit onderzoek alleen als het dak droog is en je een goede ladder en antislipschoeisel hebt. Een schoorsteen op een hoog puntdak is gevaarlijker te bereiken dan op een flauwe helling. Als je twijfelt over de veiligheid, is dit één van die situaties waarbij je beter niet zelf naar boven klimt.
Wat kun je zelf repareren?
Kleine scheuren in de afdekplaat kun je tijdelijk afdichten met dakdichtingsmiddel op bitumenbasis, verkrijgbaar bij bouwmarkten. Dat is geen permanente oplossing, maar het houdt het water buiten totdat je een vakman laat langskomen. Uitgevallen voegen in het metselwerk kun je bijvoegen met een geschikte voegmortel, mits de voegen niet dieper dan een centimeter zijn aangetast. Dieper herstel vraagt om het uitfrezen van de oude voeg, wat gereedschap en ervaring vereist.
Losliggend loodwerk vastleggen is technisch mogelijk met daklijm of door het lood voorzichtig terug te drukken en af te dichten, maar een incorrect aangebracht loodsluitstuk gaat opnieuw lekken. Bij loodwerk is een dakdekker met ervaring in loodreparaties de veiligere keuze, zeker als het loodwerk over een grotere lengte is losgeraakt.
Wanneer haal je een vakman erbij?
Schakel een dakdekker of metselaar in als:
- het loodwerk rondom de schoorsteen volledig los zit of ontbreekt
- de afdekplaat gebroken is en vervangen moet worden
- het metselwerk over meerdere lagen verweerd of los is
- je na een tijdelijke reparatie nog steeds lekkage ziet
- de schoorsteen hoog en moeilijk bereikbaar zit
Een dakdekker werkt vaker met steigers of een hoogwerker bij complexe schoorstenen, wat de kosten verhoogt. Een globale inschatting voor loodwerk repareren of vervangen ligt naar schatting rond de 300 tot 800 euro in 2026, afhankelijk van de omvang en de bereikbaarheid. Vervanging van een afdekplaat plus bijvoegen komt naar schatting uit op 200 tot 500 euro in 2026. Dit zijn ruwe richtbedragen; vraag altijd twee of drie offertes op.
Wat als je de schoorsteen niet meer gebruikt?
Gebruik je de schoorsteen al jaren niet meer, dan is afkappen en afdekken een permanente oplossing die toekomstige lekkage voorkomt. De schoorsteen wordt dan op dakpannenhoogte afgeknoopt en afgedekt met een waterdichte plaat. Dit is goedkoper op de lange termijn dan blijven repareren aan een schoorsteen die je niet meer nodig hebt. Let op: als de schoorsteen ook fungeert als ventilatiepunt voor gasinstallaties of andere afvoer, mag je hem niet zomaar afsluiten. Laat dat altijd controleren door een installateur.
Lekkage door de schoorsteen lost zichzelf niet op. Vocht dat blijft binnenkomen tast het metselwerk verder aan, kan isolatiemateriaal in de dakconstructie doordrenken en leidt bij langdurige lekkage tot schimmelvorming. Een tijdige reparatie, ook een kleine, voorkomt vrijwel altijd grotere schade.
