Een radiator die onderaan lekt, heeft bijna altijd één duidelijke oorzaak: een lekkend voetventiel. Dit is de afsluiter die onderaan de radiator zit en waarmee je de watertoevoer regelt. Gelukkig is dit in veel gevallen zelf op te lossen, maar er zijn situaties waarin je beter een installateur kunt bellen.
Waarom lekt een radiator onderaan?
Het voetventiel is de meest voorkomende boosdoener als een radiator onderaan lekt. Dit ventiel heeft een afdichting (een pakking of O-ring) die na verloop van tijd kan slijten of uitdrogen. Als de afdichting niet meer goed sluit, druppelt er water langs de onderkant van het ventiel naar buiten. Dat zie je vaak als een kleine plas of een natte vlek op de vloer direct onder de radiator.
Een andere mogelijke oorzaak is corrosie. Oudere radiatoren, zeker die van staal, kunnen na jaren van gebruik roesten van binnenuit. Die roest tast uiteindelijk het metaal aan, waardoor er kleine gaatjes of haarscheurtjes ontstaan. Dat soort lekkage zit soms ook onderaan, maar dan op de radiator zelf in plaats van op het ventiel.
Losse of beschadigde koppelingen zijn een derde oorzaak. De verbinding tussen de radiator en de leiding kan loslaten door temperatuurwisselingen of trillingen. In dat geval lekt het op de plek waar de koppeling zit, vlak bij de onderkant van de radiator.
Radiator lekt onderaan: dit kun je zelf proberen
Controleer als eerste waar het water precies vandaan komt. Dep de onderkant van de radiator en het ventiel droog met een droge doek en kijk na een paar minuten waar het vocht opnieuw verschijnt. Zo weet je zeker of het lek bij het ventiel, de koppeling of de radiator zelf zit.
Lekt het bij het voetventiel? Dan kun je als eerste proberen de pakmoer van het ventiel iets aan te draaien. Dit is de moer net onder de knopafsluiter. Draai hem een kwartslag aan met een steeksleutel. Niet harder: te veel kracht beschadigt de pakking. Droog daarna af en kijk of het lekt stopt.
Helpt dat niet, dan is de pakking waarschijnlijk aan vervanging toe. Dat doe je zo:
- Sluit de radiator af door het voetventiel en het terugloopventiel (ook onderaan, aan de andere kant) dicht te draaien.
- Leg doeken of een bak neer om het resterende water op te vangen.
- Draai de pakmoer los en verwijder de oude pakking of O-ring.
- Breng een nieuwe pakking van het juiste formaat aan (te koop bij de bouwmarkt voor een paar euro).
- Draai de pakmoer weer vast, open de ventielen en controleer of het lek voorbij is.
Zit het lek bij een losse koppeling? Draai ook hier de koppelmoer voorzichtig bij. Als het systeem onder druk staat en je de koppeling volledig wilt losmaken, moet je eerst de radiator afsluiten en water aftappen. Dat is uitvoerbaar als je handig bent, maar vraag hulp als je er niet zeker van bent.
Wanneer is het lek niet zelf te repareren?
Zit het lek in de radiator zelf, dus niet bij een ventiel of koppeling maar gewoon in het metaal, dan is repareren meestal geen goede optie. Een verroeste of gescheurde radiator vervang je beter volledig. Een tijdelijke reparatie met afdichtmiddel (stop-lek) lost het probleem zelden duurzaam op en kan elders in de installatie verstopping veroorzaken.
Bel ook een installateur als het lek terugkomt na je reparatie, als je twijfelt over hoe je het systeem moet afsluiten of als je een vloerverwarming hebt. Bij vloerverwarming ligt de installatie verstopt en is een verkeerde handeling duur om te herstellen.
Schade voorkomen zolang je wacht
Sluit de radiator zo snel mogelijk af zodra je een lek ontdekt. Draai daarvoor het voetventiel en het terugloopventiel dicht. Zo stopt de watertoevoer naar die ene radiator, terwijl de rest van de verwarming gewoon blijft werken. Leg in de tussentijd een handdoek of opvangbak onder het lek om waterschade aan de vloer te voorkomen.
Een kleine lekkage onderaan de radiator ziet er onschuldig uit, maar het water dat druppelt kan in een dag of twee al voor flinke schade aan een houten vloer of ondervloer zorgen. Wacht dus niet te lang met ingrijpen, ook al is het maar een kleine druppel.
