Planchetten hangen is een populaire manier om een ruimte een warme, natuurlijke uitstraling te geven. Houten planken op de wand of het plafond bevestigen klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste voorbereiding lukt het prima zelf. Of je nu een slordige muur wilt wegwerken of gewoon meer sfeer in huis wilt, een bekleding van houten latten is een duurzame en stijlvolle keuze.
Wat zijn planchetten precies
Planchetten zijn smalle houten planken met een tand en groef verbinding. Die verbinding zorgt ervoor dat de planken netjes in elkaar klikken zonder zichtbare bevestigingsmiddelen. Ze worden ook wel vellingdelen of rabatdelen genoemd. Je kunt ze zowel horizontaal als verticaal plaatsen, afhankelijk van het gewenste effect. Verticale plaatsing maakt een ruimte optisch hoger, terwijl horizontale plaatsing de ruimte breder laat lijken. De planken zijn verkrijgbaar in verschillende houtsoorten en afwerkingen, van onbehandeld vurenhout tot gegronde of gefineerde varianten.
De juiste voorbereiding voor het ophangen
Een goede voorbereiding bepaalt het eindresultaat. Laat het hout eerst minstens 48 uur in de ruimte liggen waar je het gaat gebruiken. Zo went het materiaal aan de temperatuur en vochtigheid van de kamer en vermijd je dat de planken later gaan werken of krimpen. Daarna begin je met het bouwen van een draagstructuur van houten latten. Die latten worden haaks op de richting van de planchetten bevestigd, steeds op een onderlinge afstand van ongeveer 40 centimeter. Zorg ervoor dat het frame waterpas hangt door op meerdere punten te meten. Als de onderliggende structuur niet recht is, gebruik je kleine spiehoutjes om hoogteverschillen te corrigeren. Een goed frame is de basis voor een strak resultaat.
Stap voor stap de planken bevestigen
Begin bij het bevestigen van de houten planken altijd in een hoek of aan één zijde van de wand. Laat een kleine opening van enkele millimeters tussen de eerste plank en de muur, zodat het hout ruimte heeft om uit te zetten. Bevestig de plank met spijkers of schroeven aan het frame. Bij een tand en groef systeem verberg je de bevestiging in de groef zelf, zodat die niet meer zichtbaar is als de volgende plank ertegen aanklikt. Gebruik een hamer en een klein blokje hout om de planken voorzichtig in elkaar te tikken zonder de randen te beschadigen. Ga zo systematisch verder tot je de laatste plank bereikt. Die laatste plank moet je vaak op maat zagen. Een koevoet helpt om de laatste twee planken met een beetje druk in elkaar te schuiven.
Afwerking en onderhoud van een houten wandbekleding
Na het bevestigen van alle planken is de afwerking aan de beurt. Dek de zijkanten af met een afwerklijst of een plint zodat de randen netjes weggewerkt zijn. Als je onbehandeld hout hebt gebruikt, kun je de bekleding vervolgens schilderen, lazuren of oliën. Een transparante beits laat de houtstructuur zichtbaar en beschermt het materiaal tegelijk tegen vocht en vuil. Binnenshuis heeft een houten wandbekleding weinig onderhoud nodig. Een droge doek of een zachte borstel is genoeg om het stof te verwijderen. Bij badkamers of andere vochtige ruimtes is het verstandig om voor een vochtbestendige houtsoort of afwerking te kiezen. Met de juiste behandeling gaat een houten plafond of wand vele jaren mee.
Veelgestelde vragen
Kan ik planchetten ook op een bestaand plafond hangen zonder het te slopen?
Ja, je kunt houten planken direct over een bestaand plafond aanbrengen. Je maakt dan een frame van latten dat je in de bestaande constructie schroeft. Zo hoef je het oude plafond niet te verwijderen en werk je het gewoon weg achter de nieuwe houten afwerking.
Welke kant moet de tand bij het bevestigen van planchetten omhoog of omlaag?
Bij het bevestigen van houten planken met een tand en groef verbinding plaatst je de tand altijd naar boven of naar de buitenkant. De groef wijs je naar de al bevestigde plank. Zo klik je de planken van voor naar achter in elkaar en verberg je de spijker of schroef netjes in de groef.
Hoeveel planken heb ik nodig voor een wand van bepaalde afmetingen?
Bereken eerst de totale oppervlakte van de wand in vierkante meters. Tel daar ongeveer 10 procent bij op voor snijverlies en eventuele fouten. Kijk daarna op de verpakking hoeveel vierkante meter één pak planken dekt. Deel de totale benodigde oppervlakte door het dekkend vermogen per pak om het aantal pakken te bepalen.
Is het nodig om hout vooraf te behandelen voor gebruik binnenshuis?
Het is niet verplicht om hout vooraf te behandelen als je het binnenshuis gebruikt in een droge ruimte. Een behandeling met olie, lak of beits beschermt het hout wel beter tegen vlekken en verlengt de levensduur. In vochtige ruimtes zoals een badkamer is een beschermende laag wel sterk aan te raden.
