Een lekkage bij de schoorsteen opsporen doe je het meest effectief door de schoorsteen zelf en het aansluitende voegwerk grondig te inspecteren, bij voorkeur van buitenaf vanaf het dak. Water dat via de schoorsteen naar binnen dringt, tast niet alleen het metselwerk aan maar kan ook de binnenkant van je woning beschadigen. Hoe eerder je de oorzaak vindt, hoe eenvoudiger de reparatie.
Wat je nodig hebt voor de inspectie
Voor een goede buitenste inspectie heb je een stevige ladder nodig die tot aan het dak reikt. Zorg dat je die goed vastzet en werk bij droog, windstil weer. Neem een platte schroevendraaier mee, een zaklamp en eventueel een spiegel om moeilijk bereikbare hoeken te bekijken. Rubber handschoenen zijn handig als je aan het voegwerk wilt prikken of krassen.
Schoorsteen lekkage opsporen: de inspectie stap voor stap
Ga met de ladder het dak op en bekijk de schoorsteen eerst op afstand. Let op zichtbare scheuren, loszittende stenen of wituitslag (een wit waas op het metselwerk, ook wel kalkuitbloeding of efflorescenti genoemd). Die witte vlekken wijzen erop dat water door het metselwerk trekt en zouten meevoert.
Bekijk daarna het voegwerk van dichtbij. Dit is de mortel tussen de stenen. Voeg die verweerd, ingerot of diep ingezonken is, laat regenwater makkelijk door. Pak de platte schroevendraaier en por voorzichtig in het voegwerk. Als de mortel zacht aanvoelt, brokkelt of direct loslaat, is het versleten en waarschijnlijk de oorzaak van de lekkage.
Kijk vervolgens naar de aansluiting van de schoorsteen op het dakoppervlak. Hier zit bijna altijd een zogenoemde loodslabbing of dakdoorvoer. Controleer of het lood nog goed aansluit, niet omhoog staat of gescheurd is. Een kier van zelfs een paar millimeter is al genoeg om bij felle regen tientallen liters water door te laten.
Controleer ook de schoorsteenkap (de afdekplaat of het deksteen bovenop). Een gebroken of ontbrekende kap laat regenwater rechtstreeks de schoorsteen inlopen. Duw er voorzichtig tegen en kijk of hij beweegt of los zit.
Lekkage van binnenuit controleren
Als je liever eerst van binnenuit kijkt, schakel dan de zaklamp in en kijk vanuit de open haard of het rookkanaal omhoog. Je ziet dan of er daglicht zichtbaar is op plekken waar dat niet hoort, zoals naast de wanden. Vochtplekken of donkere verkleuringen aan de binnenwand van het kanaal geven eveneens een aanwijzing over de locatie van het lek.
Controleer ook het plafond en de muur rondom de schoorsteen van binnenuit. Vochtplekken, verfblaasjes of verkleurde vlekken op het pleisterwerk vlak naast of achter de schoorsteen wijzen vrijwel altijd op een lek in dat deel van de constructie.
De watertest: zo bevestig je het lek
Twijfel je nog over de exacte locatie? Dan kun je een eenvoudige watertest uitvoeren. Sluit eventueel de schoorsteen van onderen af met een stuk karton, zodat je straks kunt zien waar water naar beneden druppelt. Laat iemand anders met een tuinslang langzaam water over de schoorsteen gieten, terwijl jij van binnenuit kijkt waar het verschijnt. Begin onderaan de schoorsteen en werk omhoog. Op het moment dat er water verschijnt, zit het lek in het deel dat je net nat hebt gemaakt.
Wanneer zelf opsporen niet verstandig is
Een buitenste inspectie is alleen veilig als je geen last hebt van hoogtevrees, het dak een stevige ondergrond biedt en de weersomstandigheden goed zijn. Bij een steil dak, natte dakpannen of als je geen ervaring hebt met werken op hoogte, is het verstandiger een dakdekker of schoorsteenspecialist in te schakelen. Die beschikken ook over endoscopen of vochtmeters waarmee ze verborgen lekkages sneller en veiliger opsporen.
Heb je de lekkage eenmaal gevonden, dan is de volgende stap bepalen of je het voegwerk opnieuw kunt voegen, het lood opnieuw kunt aandichten of de schoorsteenkap moet vervangen. Kleine voegreparaties zijn goed zelf te doen met voegmortel uit de bouwmarkt. Loodwerk en grotere scheurschade laat je het beste over aan een professional.
